نقد و بررسی/ مبعث ۱۴۰۱

بیداد ترک فعل مسئولان در طرح اتقان

« وَ لا تُبَذِّر تَبذیرًا ؛ اِنَّ المُبَذِّرینَ کانوا اِخوانَ الشَّیاطینِ»

اِسراء ۲۶ و ۲۷

سوء مدیریت در آموزش عمومی قرآن کریم در وزارت آموزش و پرورش بي سابقه است.

◼️اشاره

سال هاست که حال آموزش عمومی قرآن کریم در کشور خوب نیست. عید 1 که یادآور دو واقعه مهم تاریخی یعنی بعث رسول اعظم صلی الله علیه و آله و سلم و سرآغاز نزول قرآن کریم است، بهانه خوبی است در کنار تبریک ها و شادی ها، وضعیت نه چندان خوشایند اوضاع جاری که در امتداد دو دهه بی تفاوتی عارض شده است، مورد نقد و 1 هر چند اجمالی قرار گیرد. در این میان، بررسی «طرح ملّی اتقان» نقداً به عنوان مشت نمونه خروار نمونه بسیار خوبی برای درک هر چه بهتر اوضاع جاری است.

⬛ بی کسِ هزار متولی

دبیرستان که بودم دبیر معارف می گفت اگر جنازه ای را مشایعت کنید ثواب ها و برکات زیادی دارد. یک روز هنگام تشییع جنازه یکی از آشنایان با زحمت خود را به تابوت رساندم و شانه را زیر تابوت انداختم؛ اما در همان لحظه اول سنگینی تابوت را با تمام وجود احساس کردم، چنان که گویا علی رغم حضور این تعداد جمعیت، تنها من بودم که این تابوت سنگین را به دوش می کشیدم. خوب که دقت کردم با کمال تعجب دیدم اغلب افراد با یک انگشت خود تابوت را فقط لمس می کردند. ... این حکایت مهجوریت قرآن است که با این همه متولی، بی کس و تنهاست؛ تا آنجا که گاهی با خود می اندیشم که اگر نبود آيه شريفه «اِنّا نَحنُ نَزَّلنَا الذِّكرَ وَ اِنّا لَهُ لَحافِظونَ» (حجر ۹) با این سطح از سوء مدیریت، معلوم نبود چه بر سر قرآن کریم مي آمد؛ چرا كه قرآن، باطل السحر همه ناروایی ها و نابکاری هاست. به راستی با وجود تعدد نهادهای قرآنی حاکمیتی و ارگان ها و دستگاه های هزار توی دولتی با میلیاردها تومان اعتبارات قرآنی، چرا قرآن همچنان بی کس و مهجور است؟ ... و همواره به یک نتیجه می رسیم، «سوء مدیریت ناشی از ترک فعل مسئولان» عامل اعم اغلب ناکامی هاست.

سوء مدیریت گاه از سر نادانی و ناکارآمدی فرد یا سیستم حاکم است و گاه به دلیل تعارض منافع فرد یا جریان های خاص با اهداف و نیت های خاص با قوانین و مصوبات است؛ و البته که اگر هدف و نیت، خیر باشد، خداوند بر اساس آیه آخر سوره عنکبوت «وَ الَّذینَ جاهَدوا فینا لَنَهدِیَنَّهُم سُبُلَنا ؛ وَ اِنَّ اللّهَ لَمَعَ المُحسِنینَ» یاری گر نیکوکاران خواهد بود؛ و الّا شامل آیه ۹۶ سوره اعراف خواهد شد که «وَ لَو اَنَّ اَهلَ القُریٰ آمَنوا وَ اتَّقَوا ، لَفَتَحنا عَلَیهِم بَرَکاتٍ مِنَ السَّماءِ وَ الاَرض ؛ و لکِن کَذَّبوا ، فَاَخذناهُم بِما کانوا یَکسِبونَ» (اعراف۳۱)

با کمال تأسف طرح اتقان، مصداق تام و بارز «ترک فعل مسئولان» است. در این مورد خاص، «بیداد ناشي از سوء مدیریت، در حوزه آموزش عمومی قرآن در وزارت آموزش و پرورش، بي سابقه است.» در این بیداد بی سابقه که با نام طرح اتقان در حال اجراست، با نهایت خجالت و سرافکندگی باید بگوییم «ای قرآن ! شرمنده تر از همیشه ایم»