یادداشت: «پاداش حذف قرآن» (هشدار حذف تدریجی درس قرآن از پایه اول ابتدایی کلید

پـاداش حـذف قـرآن

هشدار : «حذف تدریجی درس قرآن از پایه اول ابتدایی کلید خورده است!»

با روند جاري اجرايي سازي سند تحول بنيادين پيش بيني مي شود «حذف تدریجی درس قرآن از پایه اول ابتدایی کلید خورده است!» متوليان اين امر منتظر پاداش حذف قرآن باشند.

با توجه به روند اجرايي سازي ماده واحده «طرحواره تحول از برنامه درسي تا سطح مدرسه» (مصوبه1054جلسه شورای عالی آموزش وپرورش تاریخ 20/12/1403) توسط سازمان پژوهش و برنامه ريزي آموزشي براي دومين سال پياپي در پايه اول ابتدايي؛ ضمن تقديم اين درخواست و ابراز نگراني از وضعيت برنامه ريزي، تأليف و اجراي آزمايشي درس آموزش قرآن در پايه اول ابتدايي؛ مختصراً به استحضار مي رساند:

1- وقتي هنوز «راهنماي حوزه تربيت و يادگيري» تصويب و ابلاغ نشده است؛ و هنوز «جدول عناوين و ساعات هفتگي پايه» تصويب و ابلاغ تحصيلي نشده است؛ و هنوز «راهنماي تفصيلي» (اهداف پايه هاي تحصيلي) تصويب و ابلاغ نشده است؛ و هنوز «چارچوب تلفيق دروس» (توسط سازمان پژوهش) طراحي، تدوين و ابلاغ نشده است؛

اولاً - با كدام مجوز «كتاب درسي جديد» طراحي، تدوين و تأليف شده است؟!

ثانياً- با چه مجوزي كتاب نونگاشت در حال «اجراي آزمايشي» است؟!

2- «ارزشيابي» اجراي آزمايشي با كدام «نهاد مستقل و بي طرف» است؟!

3- در حاليكه هنوز بندهاي اول تا ششم ماده واحده «طرحواره تحول از برنامه درسي تا سطح مدرسه» (مصوبه1054جلسه شورای عالی آموزش وپرورش تاریخ 20/12/1403) محقق نشده، چگونه و با چه مجوزي بندهاي بعدي اجازه اجرا گرفته اند؟!

4- در حالي از مهرماه 1404 شاهد اجراي آزمايشي كتاب درسي آموزش قرآن در پايه اول ابتدايي هستيم كه نه تنها در اين كتاب اثري از «آموزش روخواني» نيست و 11 سوره از 13 سوره كوتاه و 15 پيام قرآني و حديثي از 21 پيام حذف شده اند (قابل توجه ستاد ملي حفظ قرآن!) و در مقابل كتاب به آموزش احكام و آداب وضو و نماز و قرائت اذكار و عبارات نماز و نيز 21 داستان درباره توحيد، نبوت، امامت، معاد، شخصيت ها و مناسبت هاي اسلامي و ... (مباحث اعتقادي و اخلاقي) كه طبق سند برنامه درسي ملي وظيفه حوزه معارف اسلامي و درس تعليمات ديني است، پرداخته است؛ اين تصميم،

اولاً - با چه مجوزي صورت گرفته است؟! (مصوبه)

ثانياً - طبق كدام مصوبه يا پژوهش معبر بخش «آموزش روخواني» حذف شده و «حفظ جزء30» كاهش بيش از 80 درصدي داشته است؟!

ثالثاً- آيا افتادن درس قرآن به تصميم هاي بي حساب و كتاب و حذف و اضافه هاي بي ضابطه آيا اين درس را در معرض كاهش ساعات درسي، تلفيق و حذف تدريجي قرار نمي دهد؟! و به سرنوشت نامبارك درس «تعليمات ديني دوره دوم متوسطه» (دين و زندگي) دچار نخواهد كرد؟! و این در حالی که «تعلیم قرآن در سنت نبوی و سیره علوی همواره مستقل از تعلیم سایر معارف اسلامی بوده است.» استقلال درس قرآن به عنوان يك اصل بديهي هنوز هم در مدارس و جلسات قرآنی در ایران و جهان اسلام رعایت می شود. لذا اين اتفاق حتماً با پيامدهاي سنگين آموزشي و تربيتي روبرو بوده و عواقب تلخ فرهنگي و اجتماعي در پي خواهد داشت.

5- حذف اصلي ترين بخش كتاب درسي قرآن نونگاشت در پايه اول ابتدايي يعني «آموزش روخواني» كه ستون خيمه آموزش عمومي قرآن است؛ بر خلاف مصوبه 677 شوراي عالي آموزش و پرورش است. طبق اين مصوبه، ساعت درسي قرآن در پايه اول ابتدايي از «درس فارسي» گرفته شده است؛ و دليل اصلي اينكه درس قرآن از پايه سوم ابتدايي به پايه اول ابتدايي منتقل شد، همين مسئله يعني«امكان آموزش همزمان فارسي آموزي و روخواني قرآن» به عنوان مكمل يكديگر بوده است.

تا در روز جاری نيز اين حُسن همجواري نه تنها به سود هر دو درس و دانش آموزان بوده؛ بلكه مورد تأييد و رضايت آموزگاران محترم پايه اول ابتدايي در سراسر كشور بوده است. اينكه يك دفعه بدون هيچ پژوهش معتبر و يا مستند قانوني و به نفع آموزش معارف ديني و اعتقادي و اخلاقي اين درس مصادره شده؛ جاي شگفتي و بسي تأسف است.

6- «تلفيق درس قرآن و ديني» نه تنها بر خلاف منطق عقلي و عرفي است كه با كليه اسناد تحولي از جمله سند برنامه درسي ملي كه دو حوزه قرآن و معارف اسلامي را مستقل از هم دانسته مغايرت دارد. اگر مسئولان و متوليان امور اين اتفاق (تلفيق دو درسي قرآن و ديني) را قبول ندارند؛ كافي است علاوه بر مقايسه كتاب هاي هديه هاي آسمان با كتاب نونگاشت قرآن اول ابتدايي، نگاهي هم به اسامي شوراي برنامه ريزي درسي قرآن اول ابتدايي در ابتداي كتاب بياندازند كه نام اعضاي محترم نام هفت نفر از همان اسامي ابتداي كتاب هاي تعليمات ديني (هديه هاي آسمان) اول تا ششم ابتدايي است!!!

7- تغييرات بيان شده در كتاب نونگاشت آموزش قرآن اول ابتدايي (مانند حذف روخواني و حفظ و جايگزيني آن با داستان و احكام و آداب اسلامي و اعتقادات) هم از حيث ساختاري و هم محتوايي بر خلاف برنامه درسي مصوب (مصوبه 677 شوراي عالي آموزش و پرورش در سال 1381) است. هر تغييري نيازمند مصوبه جديد است. هنوز راهنماي حوزه و راهنماي تفصيلي به تصويب نرسيده و ابلاغ نشده است. لذا اين تغييرات نه تنها نگران كننده است؛ بلكه بر خلاف اسناد مصوب قبلي است.

8- چارچوب ساختاري و محتوايي كتاب نونگاشت (كه به شدت با كتاب هديه هاي آسمان پايه هاي دوم تا ششم مطابقت دارد) با تمام اسناد تحولی و از جمله سیاست های کلی ایجاد تغییر در نظام آموزش و پرورش (سیاست های ابلاغی مقام معظم رهبری) و «راهكار 3-1 سند تحول بنيادين» كه به صراحت به مسئله «آموزش روخوانی و روان خوانی در دوره ابتدايي» اشاره كرده است؛ مغايرت دارد.

9- علاوه بر آن، محتواي حاضر به شدت با فرمايش صريح رهبر شهيد انقلاب اسلامي ره در ۲۷ دی ماه ۱۳۷۹ با سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی مغايرت دارد. ايشان خطاب به برنامه ريزان درسي فرمودند: «باید تعلیم قرآن را در سه مقطع پیگیری کنیم، مقطع روخوانی، مقطع روان خوانی و مقطع مفاهیم قرآن؛ در مقطع روخوانی قرآن برای اینکه بچه قرآن را یاد بگیرد هیچ ضرورتی وجود ندارد که شما داستان های قرآنی را ذکر کنید. این داستان ها را بگذاریم برای کتاب های تاریخ و دینی تا دانش آموز در فراگیری قرآن متمرکز شود.»

سخن پاياني:

اگر همين فرمايش رهبر شهيد ره كه با كليه اسناد تحولي مطابقت تام دارد مباني آموزش قرآن در نظام رسمي آموزشي قرار گيرد؛ همه مسائل قابل حل خواهد بود. در غير اين صورت وضعیت فعالي اجرايي سازي طرحواره به ويژه در طراحي، توليد، تدوين راهنماي حوزه تربيت و يادگيري قرآن و عربي و راهنماي تفصيلي اهداف پايه هاي تحصيلي و نيز تأليف كتاب هاي درسي به شدت مبهم و عميقاً نگران کننده است. بررسي اجرایی سازی سند تحول بنیادین در آموزش و پرورش در چارچوب «طرحواره تحول از برنامه درسي تا سطح مدرسه» كه با شعار عملیاتی کردن راهکارهای متعدد سند تحول بنیادین آموزش و پرورش ناظر به «طراحی، تدوین، بازتولید و اجرای برنامه های درسی» (به ویژه راهکارهای 1/1،1/2، 5/2، 1/3، 5/5 و 9/21)، برنامه درسی ملّی و زیرنظام برنامه درسی، شورای عالی آموزش و پرورش تصویب و ابلاغ شده و در حال اجراست؛ نشان مي دهد اين فرايند در مرحله عمل به شيوه معكوس در حال انجام است.

اميد است جامعه عزيز قرآني مرتبط با اين مسئله، ضمن مساعدت در جلوگيري از سطحي نگري ها و نيز افتادن اين درس در ورطه فعاليت هاي صرفاً تبليغي و ترويجي و بدون پشتوانه علمي – پژوهشي، به شكل گيري صحيح آموزش عمومي قرآن كريم در كشور كمك رسانند.

ان شاء الله

20 مرداد 1405